Over de vereniging
Al ruim 30 jaar verbindt de Vereniging Vrienden van Satricum geïnteresseerden met de fascinerende wereld van archeologie en de opgravingen in Lazio, Italië. Ontdek onze geschiedenis, activiteiten en het bestuur achter onze vereniging.
Ruim 30 jaar passie voor Satricum
De Vereniging Vrienden van Satricum (VVS) werd opgericht in 1994 met een helder doel: het vergroten van het maatschappelijk draagvlak en de bekendheid van het Satricum Project. Wij brengen de rijke geschiedenis van deze bijzondere Latijnse stad dichter bij een breed publiek van liefhebbers van archeologie, klassieke geschiedenis en Italië.
Onze publieksactiviteiten
Ieder jaar organiseren we traditiegetrouw op de laatste zaterdag van januari de drukbezochte Satricum-dag, vol lezingen en presentaties over recente vondsten. Daarnaast ontvangen onze leden een uitgebreide jaarlijkse nieuwsbrief en trekken we er midden in het jaar samen op uit tijdens inspirerende museumexcursies en bijeenkomsten.
Bestuur van oud-satricanen
Ons bestuur bestaat uit gedreven oud-satricanen: archeologen en onderzoekers die zelf jarenlang actief hebben meegewerkt op het veld in Satricum. Met hun vakkennis en blijvende toewijding zetten zij zich vrijwillig in om het archeologische erfgoed en de nieuwste wetenschappelijke inzichten levend te houden voor al onze leden.
Maak kennis met het bestuur
Het bestuur bestaat uit enthousiaste 'Satricanen' die meegewerkt hebben aan de opgraving of er nu nog actief mee bezig zijn.
Marlies Kleiterp
Voorzitter
Marlies Kleiterp studeerde van 1982-1988 kunstgeschiedenis en klassieke archeologie in Leiden. Aansluitend werkte zij 15 jaar in het Rijksmuseum van Oudheden, waar zij zich meer en meer toelegde op het samenstellen van tentoonstellingen. Tussen 2005 en 2025 werkte zij als hoofd tentoonstellingen in De Nieuwe Kerk en de Hermitage Amsterdam/H’ART Museum. Momenteel is zij freelancer in de culturele sector.
Haar eerste kennismaking met Satricum was in 1985, als stagiaire. Tot 2001 kwam zij er jaarlijks terug om op te graven, en pakte zij ook een klein onderzoek op naar de lokale terracotta beeldjes uit het Hellenistische votiefdepot. Om binding te houden met het vak, de band met de archeologie niet te verliezen en de ontwikkelingen in Satricum op de voet te volgen, is Marlies sinds de oprichting van de Vereniging van Vrienden van Satricum voorzitter.
Riemer Knoop
Secretaris
Riemer Knoop studeerde in 1981 af in Klassieke Talen en Archeologie aan de Vrije Universiteit. Satricum leerde hij in 1978 als student kennen, toen Coen Stibbe en Barbara Heldring er de leiding hadden. Hij zou de twee decennia daarna elk jaar terugkomen, en zijn doctoraalscriptie en dissertatie aan de antefixen van de tempels van Mater Matuta wijden. Na een carrière bij de omroep en elders in de archeologie, erfgoed en musea, graaft hij vanaf 2019 weer mee naar de resten van de Romeinse villa in Satricum. Ook was Riemer lange tijd secretaris van de Stichting Nederlands Studiecentrum voor Latium.
Edu van Berkel
Penningmeester
Edu’s Satricaanse carrière begon in 1982; het werd hem aangeraden door zijn oud-leraar en Satricaan Dé Steures. Als student Klassieke Talen en Archeologie uit Leiden nam hij daar deel aan de opgraving van de Zuidwest necropool — het begin van een langdurige betrokkenheid bij Satricum. In de jaren tachtig werkte hij mee aan diverse opgravings- en materiaalcampagnes. Na zijn afstuderen was hij al enige tijd bestuurslid van de Vereniging in haar beginjaren. Hoewel hij uiteindelijk koos voor een carrière in het bedrijfsleven, bleef zijn fascinatie voor Satricum onverminderd bestaan. Nu hij sinds 2026 met vervroegd pensioen is, zet hij zich weer actief in voor de Vereniging als penningmeester.
Loes Opgenhaffen
Algemeen lid & Vormgeving Nieuwsbrief
Loes Opgenhaffen studeerde in 2010 af in Archeologie aan de Universiteit van Amsterdam. In 2005 kwam zij naar Satricum om veldwerkervaring op te doen. Daarna werd ze de vaste veld- en vondstentekenaar. Inmiddels begeleidt en traint ze studenten in de digitale visualisatie en documentatie van de Satricaanse vondsten en opgravingen. In 2023 promoveerde Loes aan de Universiteit van Amsterdam op het proefschrift ‘Tradition in Transition. Visualising innovation and change in past potting and present archaeological practice’, waarin ze de impact van nieuwe technologie op bestaande archeologische visualisatiepraktijk onderzocht. Haar postdoctorale onderzoek richt zich op de bouwplaatsen van de tempels van Mater Matuta en de technologische geschiedenis van de opgravingen van Satricum. Ook werkt ze als docent (digitale) archeologie aan de Saxion Hogeschool. Bijna als vanzelfsprekend voegde Loes zich in 2010 bij het bestuur van de Vereniging Vrienden van Satricum om o.a. de Nieuwsbrief te verzorgen.
Marijke Gnade
Algemeen lid en opgravingsdirecteur
Tijdens haar studie aan de VU deed Marijke Gnade aan diverse opgravingsprojecten
mee in Italië en Griekenland. Haar eerste Satricum-campagne was in 1979 en sindsdien
voert zij jaarlijks onderzoek uit naar deze bijzondere site in het midden van Italië.
Vanaf 1991 is zij opgravingsdirecteur van Satricum en in die hoedanigheid heeft zij vele
generaties studenten en onderzoekers opgeleid in het archeologisch veldwerk. Sinds
1987 werkzaam als docent Archeologie aan de UvA, werd ze in 2006 benoemd tot
bijzonder hoogleraar in de Archeologie van pre-Romeinse Culturen in Centraal-Italië.
In 2014 realiseerde Marijke de lang gekoesterde droom van een eigen museum voor Satricum. In datzelfde jaar ontving ze de Frumento d’oro, een jaarlijkse prijs voor
vrouwen die iets bijzonders hebben gepresteerd voor de Italiaanse provincie Latina, en in 2016 werd ze benoemd tot ereburger van Latina. Marijke is sinds de oprichting van de Vereniging Vrienden van Satricum lid van het bestuur. Tevens is zij voorzitter van de Stichting Nederlands Studiecentrum voor Latium, die sinds haar pensionering eind 2022, de opgravingen in Satricum financiert. Als emeritus hoogleraar is zij nu als senior research fellow verbonden aan het Koninklijk Nederlands Instituut Rome.
Selkit Verberk
Algemeen lid & Redactie Nieuwsbrief
Selkit Verberk studeerde in 1993 af in de Klassieke Archeologie aan de Universiteit van Amsterdam. In de jaren ’90-’00 is zij vele malen meegeweest met opgravingscampagnes en materiaalcampagnes van het Satricum Project. Daarnaast is zij betrokken geweest bij de uitwerking van vondstmateriaal opgeslagen in het Museo Villa Giulia te Rome. Vanaf de oprichting van de Vereniging Vrienden van Satricum is Selkit nauw betrokken geweest bij de organisatie van diverse activiteiten van de vereniging, met name de redactie van de nieuwsbrief. Selkit is in het dagelijks leven persvoorlichter bij het Rijksmuseum voor Oudheden in Leiden en verzorgt in deze hoedanigheid de communicatie van onder meer tentoonstellingen, corporate activiteiten en wetenschappelijk onderzoek.
Anita Jansen
Algemeen lid
Anita Jansen studeerde in 1992 af in de Klassieke Archeologie aan de Universiteit van Amsterdam. Tijdens haar studie heeft ze opgegraven in Satricum en in Apulie. Ze is tot 1995 actief geweest in Satricum in de vondsverwerking. Daarnaast heeft ze materiaalonderzoek gedaan in het Museo Villa Giulia in Rome, naar de terracotta votieven uit het Hellenistisch votiefdepot, die al eerder, eind 20e/begin 21e eeuw, opgegraven waren.
Na haar studie archeologie is ze gaan werken in het bedrijfsleven, heeft daar verschillende management-functies gedaan en haar MBA behaald (NIMBAS). Hierna heeft ze de overstap gemaakt om als adviseur en projectleider in de publieke sector te gaan werken, o.a bij de Gemeente Amsterdam. De laatste jaren werkt ze als zelfstandig adviseur vanuit haar eigen bedrijf AJAP in het sociaal- en jeugddomein.
Anita is vanaf 1998 betrokken als bestuurslid en was penningmeester in de periode 2000 - 2020.
"Dankzij de Satricum-dag en de nieuwsbrieven blijven we van dichtbij betrokken bij een van de meest fascinerende archeologische projecten van Italië."
Een trouw lid van de Vereniging Vrienden van Satricum